AI-direktovani depoziti bi mogli brzo premještati štednju između banaka i oslabiti stabilno finansiranje koje omogućava dugoročne kredite, navodi analiza Federalne rezervne banke u Dallasu, pri čemu je jedan senzitivitetski slučaj povezao veću osjetljivost depozita sa smanjenjem kapaciteta za upravljanje trajanjem rizika za ~700 milijardi USD.
Bitne tačke
- Analiza Dallas Feda pokazuje da računi kojima upravljaju agenti ili pravila bazirana na vještačkoj inteligenciji mogu brzo premještati depozite i smanjiti efektivnu 'dužinu' stabilnog finansiranja.
- U senzitivitetskom slučaju 10% veća osjetljivost depozitnih stopa smanjila je agregatni kapacitet za upravljanje trajanjem rizika za oko 700 milijardi USD (u 10‑godišnjim ekvivalentima); smanjenje prosječne težine života depozita za 10% dalo je efekt oko 580 milijardi USD.
- Moguće reakcije banaka uključuju izdavanje više terminskog duga ili držanje više likvidnih sredstava; obje opcije bi vjerovatno podigle troškove zaduživanja za potrošače i preduzeća, dok su tokenizovani depoziti i dalje u ranoj fazi razvoja.
Dallas Fed: AI-direktovani depoziti i brzo premještanje sredstava
Analiza Federalne rezervne banke u Dallasu objavljena 25. avgusta navodi da računi kojima upravljaju agenti ili automatizovana pravila temeljena na vještačkoj inteligenciji — koje autori nazivaju AI-direktovani depoziti — mogu omogućiti klijentima da gotovo trenutno premještaju sredstva između banaka. To bi oslabilo jedan od ključnih izvora jeftinog i relativno dugotrajnog finansiranja koji banke koriste za finansiranje kreditnog portfelja.
Autori objašnjavaju da iako su depoziti po pravilu dostupni na zahtjev, njihovi saldi često ostaju kod banaka godinama, a stope na depozite obično rastu manje od tržišnih referentnih stopa. Zbog toga depoziti pokazuju karakteristike djelimično dugoročne (long‑duration) financijske obaveze koje bankama omogućavaju da drže imovinu osjetljivu na promjene kamatnih stopa.
Model i kvantitativni rezultati za AI-direktovane depozite
Dallas Fed je, koristeći stanje bilansa komercijalnih banaka od 15. jula i vlastite pretpostavke o trajanju, aproksimirao oko 7 biliona USD izloženosti na strani aktive u 10‑godišnjim ekvivalentima. Od toga je približno 5,84 biliona USD podržano trajanjem depozita osim velikih oročenih depozita.
U jednom senzitivitetskom slučaju autori su modelirali 10% povećanje 'deposit price sensitivity' (osjetljivosti depozitnih stopa na kratkoročne referentne stope). Pod pretpostavkom četvorogodišnje ponderisane prosječne težine života depozita, takvo povećanje smanjilo je agregatni kapacitet za upravljanje trajanjem rizika za oko 700 milijardi USD u 10‑godišnjim ekvivalentima.
Drugi senzitivitetski slučaj, u kojem je ponderisana prosječna težina života depozita smanjena za 10%, dao je procjenu smanjenja kapaciteta za transformaciju dospijeća od oko 580 milijardi USD. Autori napominju da 10‑godišnji ekvivalent pretvara izloženost u rizik kamatne stope usporediv sa pozicijom u 10‑godišnjim trezorskim hartijama, ali da će kreditni efekat zavisiti od toga kako banke zapravo prilagode aktive i izvore finansiranja.
Moguće reakcije banaka i uticaj na troškove zaduživanja
Prema analizi, banke bi mogle pokušati nadoknaditi smanjenje 'maturity‑transformation' kapaciteta izdavanjem više terminskog duga ili većim oslanjanjem na veleprodajno finansiranje. Autori napominju da veleprodajno finansiranje obično podiže troškove zaduživanja za banke, scenarij koji bi vjerovatno rezultirao višim kamatnim stopama za potrošače i preduzeća.
Alternativno, banke bi mogle držati veće rezerve ili više državnih hartija (npr. trezorskih obveznica) da bi pokrile brže i nepredvidivije odlive, što bi smanjilo prostor za plasman manje likvidnih ili dugoročnijih kredita. Analiza tako implicitno povezuje veću sposobnost korisnika da instantno premještaju depozite — i automatizaciju takvih premještaja kroz AI‑agente — sa mogućim zaostravanjem pristupa i cijene kreditiranja.
Tokenizacija, regulatorni i empirijski kontekst
Autori upozoravaju da su tokenizovani depoziti i interoperabilni digitalni oblici komercijalnog novca još u ranoj fazi razvoja. U junu 2026. The Clearing House najavio je inicijativu za razvoj 24/7 interoperabilnog tokenizovanog komercijalnog novca koja uključuje i automatizovane, agent‑vođene komercijalne primjene, napominje se u analizi.
Analiza također navodi empirijske nalaze iz drugih jurisdikcija: rad Centralne banke Brazila iz 2025. pokazao je da intenzivnija upotreba instant‑plaćanja (Pix) dovodi do većih zadržavanja likvidne imovine i smanjenja transformacije likvidnosti, što daje smjernice da instant‑plaćanja mogu promijeniti likvidnosno ponašanje banaka, iako Pix nije direktno porediv sa tokenizovanim depozitima u SAD‑u.
Autori studije naglašavaju neizvjesnost: modelne brojke zavise od pretpostavki o trajanju, osjetljivosti i ponašanju klijenata, te su njihovi stavovi predstavljeni bez pretpostavke zvaničnog stava Dallas Feda ili Sistema Federalnih rezervi.
Šta slijedi
Precizni efekti AI-direktovanih depozita na kreditne bilanse i kamatne stope zavise od dinamike razvoja tokenizacije, regulatornih odgovora i tržišne reakcije banaka pri prilagođavanju izvora finansiranja. Dok su modelne procjene u analizi kvantificirale potencijalne iznose u 10‑godišnjim ekvivalentima, autori konstatuju da stvarni uticaj zavisi od toga kako banke i tržište prilagode aktive i pasive.
Razvoj tehnologija tokenizacije komercijalnog novca i inicijative poput onih koje razvija The Clearing House ostaju ključni elementi koje treba pratiti kako bi se ocijenio tempo i opseg eventualnih promjena u bankarskom modelu.
Komentari
Diskusija je otvorena za W3M korisnike. Komentare mogu čitati svi, a objavljivanje zahtijeva prijavu.
Za komentarisanje i odgovaranje potreban je W3M nalog.