Otkupi kripto tokena dostigli rekordnih 638 miliona dolara

Otkupi kripto tokena iznosili su oko 638 miliona dolara do kraja avgusta 2026, prema podacima koje je prikupio Allium Labs. SEC-ovo osoblje navelo je da najava otkupa sama po sebi ne predstavlja obećanje upravljačkih napora ako je mreža funkcionalna, a token nije hartija od vrijednosti.

Rekordni otkupi kripto tokena do kraja avgusta

Projekti u kripto industriji potrošili su oko 638 miliona dolara na otkupe tokena do kraja avgusta 2026. godine, prema podacima Allium Labsa koje prenosi CryptoSlate. Iznos je već premašio 545 miliona dolara zabilježenih tokom istog dijela 2025. godine.

Najveći dio aktivnosti pripao je projektima Hyperliquid i Pump.fun. Hyperliquid je na otkupe izdvojio približno 370 miliona dolara, dok je Pump.fun potrošio oko 200 miliona. Zajedno su činili gotovo 90 odsto ukupnog iznosa.

SEC-ovo osoblje ograničilo je tumačenje na funkcionalne mreže

Osoblje Odjeljenja za korporativne finansije američke Komisije za hartije od vrijednosti i berze (SEC) objavilo je 25. septembra odgovore na pitanja o kripto imovini. U njima navodi da najava otkupa nefinansijskog tokena na već funkcionalnoj mreži sama po sebi ne predstavlja obećanje „suštinskih upravljačkih napora“ koje je važno za test Howey u procjeni investicionog ugovora.

Tumačenje ima jasno ograničenje: mreža mora biti funkcionalna, a token već ne smije biti hartija od vrijednosti. SEC-ovo osoblje opisalo je svoje stavove kao neobavezujuće, bez pravne snage. Za mreže koje još nijesu funkcionalne, predstavljanje otkupa kao izvora prinosa ili zarade može biti relevantno za procjenu da li je riječ o investicionom ugovoru.

Prema martovskom tumačenju SEC-a koje opisuje članak, mreža se smatra funkcionalnom kada se njen izvorni token može koristiti u skladu sa unaprijed programiranom namjenom. To tumačenje predviđa i da investicioni ugovor može prestati kada kupci više ne očekuju zaradu od obećanog rada tima.

Predložena pravila nijesu konačno usvojena

Odvojeni predlog pod nazivom Regulation Crypto Assets predviđa izuzeće koje bi projektima omogućilo da prikupe do pet miliona dolara tokom četiri godine. Predloženo je i veće izuzeće, do 75 miliona dolara u periodu od 12 mjeseci, uz obaveze objavljivanja informacija za oba modela.

Predloženo pravilo 400 uvodi obrazac Form TR, kojim bi izdavalac potvrdio da je završio ili trajno obustavio obećane upravljačke aktivnosti i da ne započinje nove. SEC bi naknadno mogao da ospori da li su uslovi za takav prelazak ispunjeni. Komentari na predlog, prema članku, mogli su se dostaviti do 20. oktobra.

Predloženi obrazac i izuzeća nijesu isto što i objavljeni stav osoblja o otkupima: riječ je o zasebnom predlogu pravila. Članak navodi da SEC u procjenama administrativnog opterećenja računa na oko 475 izdavalaca godišnje koji bi mogli koristiti predloženi sigurni režim.

Mehanizmi otkupa razlikuju se među protokolima

Pump.fun navodi da polovinu svojih prihoda usmjerava na kupovinu i trajno spaljivanje tokena PUMP. Prema podacima prikazanim na njegovoj kontrolnoj tabli, kumulativne kupovine iznose oko 462,5 miliona dolara, dok je uništeno 167,7 milijardi tokena, odnosno 16,8 odsto početne ponude. Članak navodi i godišnji prihod po trenutnoj stopi od približno 500 miliona dolara.

Hyperliquid je od pokretanja, prema članku, otkupio i spalio oko 1,3 milijarde dolara u tokenima HYPE. Njegova dokumentacija navodi da se više od milijardu dolara godišnjih naknada usmjerava u programske kupovine HYPE-a. Istovremeno, nagrade za ulaganje u mrežu finansiraju se iz budućih emisija, pa emisije i otključavanja tokena mogu umanjiti efekat spaljivanja.

Uniswap je u decembru 2025. aktivirao protokolarne naknade na glavnoj mreži Ethereum, a zatim proširio mehanizam na druge mreže. Prema opisu u članku, akumulirane naknade mogu se preuzeti spaljivanjem tokena UNI. Za poređenje, Aave je u prvih deset mjeseci kupio više od 205.000 tokena AAVE, približno 1,28 odsto ponude, za oko 42 miliona dolara, ali je kasnije zaustavio kupovine radi očuvanja finansijske fleksibilnosti.

Otkupi ne daju vlasnicima automatsko pravo na prihod

Mehanizam otkupa ili spaljivanja može smanjiti broj tokena u opticaju ili stvoriti potražnju na tržištu, ali izvor ne navodi da vlasnicima time automatski pripada pravo na prihod protokola. Kod UNI-ja, prema dokumentaciji Uniswapa koju prenosi članak, vrijednost za vlasnike vezana je za spaljivanje tokena i buduće mehanizme koje odobri upravljanje protokolom.

Otkupi mogu biti promjenljivi ili obustavljeni kada prihodi padnu, kada se promijene odluke upravljanja ili kada rizici opterete finansije protokola. Članak navodi da je Aave pauzirao kupovine 19. aprila nakon incidenta sa mostom rsETH, uz obrazloženje da je trebalo sačuvati fleksibilnost bilansa.

Rasprave o regulativi u decentralizovanim finansijama obuhvataju i druga pitanja, uključujući pravila za DeFi pozajmice u EU, ali ona nijesu dio SEC-ovog stava o otkupima tokena.