Srbija: SEC objavila upozorenje građanima o rizicima ulaganja u kriptoimovinu

upozorenje SEC Srbije upozorava: Komisija za hartije od vrijednosti Republike Srbije je 1. septembra 2026. javno pozvala građane da budu oprezni pri ulaganju u kriptoimovinu zbog prevara, ekstremne volatilnosti, nedostatka regulatorne zaštite i rizika u vezi sa ličnim podacima.

Upozorenje SEC Srbije o kripto: glavne poruke

Komisija za hartije od vrijednosti Republike Srbije (SEC) objavila je 1. septembra 2026. javno upozorenje građanima da budu oprezni pri ulaganju u kriptoimovinu, uključujući kriptovalute i digitalne tokene. U saopštenju Komisija ističe da u Republici Srbiji, kao i globalno, još nije uspostavljen sveobuhvatan regulatorni okvir i nadzor za izdavanje i trgovinu kriptoimovinom.

SEC navodi da su ulaganja u ove instrumente izložena višem nivou rizika i izričito upozorava na veći rizik od prevara, ekstremnu promjenljivost cijena, nedostatak relevantnih informacija o izdavačima i probleme u zaštiti ličnih podataka.

Koji su navedeni rizici

Saopštenje razlaže nekoliko glavnih kategorija rizika. Kao prvo, Komisija upozorava da je učestalost prevara i drugih nezakonitih aktivnosti kod kriptoimovine viša nego kod tradicionalnih finansijskih instrumenata. Među signalima upozorenja SEC navodi tvrdnje o „garantovanim povratima“, pritisak za brzu odluku i ponude koje zvuče „previše dobro da bi bile istinite“.

Druga grupa rizika odnosi se na nedostatak regulative: kompanije koje izdaju kriptoimovinu često nijesu obavezane da zadovolje standarde koje imaju licencirane investicione firme u Srbiji (minimalni kapital, stručnost zaposlenih, nadzor SEC‑a). Komisija upozorava da takvi izdavači mogu biti registrovani u inostranstvu ili biti nejasnog statusa, što otežava ostvarivanje prava investitora.

Treći naglašeni rizik je ekstremna volatilnost tržišta kriptoimovine. SEC navodi da zbog naglih promjena cijena investitori mogu pretrpjeti velike gubitke, a neuredno tržište pogoduje manipulacijama trgovanja (npr. pump and dump šeme).

Konačno, Komisija upozorava na rizike u pogledu zaštite ličnih podataka: prilikom kupovine kriptoimovine investitori ostavljaju osjetljive podatke kompanijama koje često nijesu pod jurisdikcijom Republike Srbije, što povećava rizik od zloupotrebe podataka i potencijalnog curenja informacija.

Savjeti Komisije i procedura prijave prevara

SEC savjetuje potencijalne investitore da detaljno razmotre izloženost rizicima prije ulaganja u kriptoimovinu i da provjere sve relevantne informacije o izdavaču instrumenta, upravi i kapitalu. Komisija posebno poziva da se obrate sumnjivim ponudama i da obrate pažnju na uobičajene „crvene zastavice“ prevara.

U slučaju sumnje na prevaru ili druge nezakonite aktivnosti koje spadaju u nadležnost Komisije, građani se pozivaju da o tome obavijeste Komisiju putem zvaničnog e‑maila office@sec.gov.rs kako bi nadležni mogli pokrenuti daljnje postupke. Saopštenje napominje da Komisija u okviru svojih ovlašćenja može pokrenuti postupke protiv odgovornih osoba kada se krše propisi o izdavanju i trgovanju finansijskim instrumentima.

Regionalni kontekst i napomene

U saopštenju SEC‑a se takođe podsjeća da problem nedostatka sveobuhvatne regulative nije samo nacionalni već i globalni, te da neka pitanja izdavanja tokena mogu podlijegati postojećim pravilima o finansijskim instrumentima. Kao primjer aktivnosti u regionu, dostupna su i druga regulatorna rješenja — vidljiv je rad na pravilnicima i izvještavanju u susjednim državama, kao što je Crna Gora: Pravilnik o izvještavanju korisnika kripto‑usluga objavljen u Službenom listu.

Saopštenje završava ponovnim pozivom na oprez i podsjeća da je tehnologija iza kriptoimovine kompleksna te da nedostatak jasnih informacija o tehničkim karakteristikama tokena može otežati procjenu prava i mogućnosti izlaska iz pozicije.